Lezingen bij de derde zondag van de veertigdagentijd

Lezingen bij de derde zondag van de veertigdagentijd

5 maart 2021 Uit Door decaproen@hotmail.com

De veertigdagentijd herinnert ons aan de veertig jaar woestijnervaring van Israël. De lezingen nodigen ons uit na te denken over het leven: waar leggen wij de klemtoon? Op veertig dagen krijgen wij de wereld niet veranderd, maar in die tijd kunnen wij zelf wel veranderen. Dat is belangrijk voor ons en voor de samenleving.
Bij de derde halte op onze tocht naar Pasen, lezen wij de ‘Tien Woorden’ van God als bakens op onze levensweg. ‘Tien Woorden’ om van te leven, maar wij hebben er soms verpletterende verboden van gemaakt. Het zijn Woorden om te bevrijden, wegwijzers voor een rechtvaardiger samenleving. De vasten is de uitgelezen tijd om de gemeenschap opnieuw centraal te stellen, tegen alle marktdenken en winstbejag in. Laten we ons hierbij inspireren door deze tien richtinggevende woorden.

Lied: Er kan hier wat veranderen (Piet Spanhove – Carlos Desoete)
https://chiro.be/sites/default/files/songs/erkanhierwatveranderen.mp3

Zolang nog wordt gezegd: aan blank hoort het recht
en zwart heeft nog zo veel te leren;
zolang nog wordt gezegd: wij zijn meer waard,
dan is ’t aan ons om om te keren.
Wanneer wordt eens gezegd, wanneer wordt echt,
dat wij hun waarde willen eren.

Er kan hier wat veranderen in denken, doen en handelen,
de hele wereld kan gered met elke stap door jou gezet.

Zolang nog wat gebeurt, is vals gekleurd,
zolang het nieuws dat wij bekijken,
zolang nog elke bericht tot ons gericht,
alleen bericht is van de rijken.
’t Wordt tijd dat wij misschien dat spel doorzien
en zorgen dat de leugens wijken.

Zolang in naam van ’t geld, de macht nog telt
en wapens maakt om meer te doden.
Zolang om dat geweld, de honger kwelt,
weet dan dat inzicht is geboden:
men houdt het leed in stand, er is een band,
want geld en macht en eer zijn goden.

Zolang er nog een kloof in ons geloof
bestaat met wat wij hier beleven,
zolang men nog vergeet in al dat leed
dat onze god kiest voor het leven.
Het wordt de hoogste tijd, dat elk belijdt:
geloof is doen, geloof is geven.

Zolang een mens om recht en vrede vecht,
zolang nog mensen moeten lijden,
zolang een kind nog sterft en honger erft,
tot zolang zullen wij nog strijden.
Ons delen blijft een nood, maar ook in ’t groot,
het lange werk aan nieuwe tijden.

Het komt er dus op aan, hier door te gaan:
de eenvoud maakt ons best tevreden.
Er groeit een nieuwe tijd: verbondenheid.
En elk voor zich is nu verleden.
We werken aan een droom in tegenstroom,
een droom van recht, een droom van vrede.

“Ik ben de Heer, uw God die u uit de slavernij heeft bevrijd.” De god die zich hier presenteert is geen potentaat, maar een bevrijder. Hij bevrijdt met een stem die roept, aan je geweten knaagt, de belooft dat ze er is, er zal zijn, altijd weer. Die roepende stem heeft dat samengeraapte zootje van nomaden gevormd tot een volk, een gemeenschap. De geboden, de tien woorden in deze lezing dienen om de gemeenschap in stand te houden. Zij moeten telkens opnieuw toegepast worden op veranderende omstandigheden. Het zijn richtingwijzers voor een transparante samenleving.

Als hij naar Jeruzalem gaat voor het paasfeest, treft Jezus er een heel corrupt systeem aan. De tempel is geworden tot een internationale bank, hogepriesters en opperpriesters houden vast aan hun macht. Jezus jaagt geldwisselaars en kooplieden de tempel uit. De hartstocht voor Gods wet is zijn drijfveer. Hij wil het oorspronkelijke elan herstellen, terug naar de tien richtingwijzers.


Ingesproken lezingen bij de derde zondag van de veertigdagentijd

LIED: Het waren tien geboden (Willem Barnard – Frits Mehrtens)
https://www.youtube.com/watch?v=j9aBYD6-akM&ab_channel=EverhardZwart

Het waren tien geboden die God schreef in de steen,
het waren tien geboden, voor elke vinger één.

De wind blaast in vier streken, wie weet waar hij behoort,
de wind blaast in vier streken de tien geboden voort.

En vier maal tien is veertig, het tijdperk van de Geest,
en al die tijd is Mozes met God alleen geweest.

Maar Mozes is gestorven op weg naar Kanaän
en Israel heeft gezworven vier maal tien jaren lang.

Elia heeft gelopen tot hij bij Horeb kwam,
Elia heeft gelopen vier maal tien dagen lang.

En Mozes en Elia zijn op de berg geweest,
waar boven in de hemel de Geest genesteld is.

Maar Jezus is beneden, een lange vastentijd,
maar Jezus is beneden verzocht in de woestijn.

En hier heeft Hij geleden de wijsheid van de slang
en hier heeft Hij gestreden vier maal tien dagen lang
.
En Hij heeft overwonnen, haast zal het Pasen zijn,
dan springen nieuwe bronnen omhoog in de woestijn.

Dan zullen wij U loven vier maal tien dagen lang,
dan zullen wij U loven, ons hart in vuur en vlam.

Bezinning ‘Tien geboden’

Al zoveel moet ik van mezelf,
moet ik dan ook nog wat van U?
Ik stoot op woorden van graniet:
gij zult niet zus, gij zult niet zo.
Wat moet ik met die stelligheid?

Laat uw woorden liever pijlers worden
van een huis waarin ik wonen kan,
en zeg niet aldoor nee, zeg ja.
Zie hoe ik probeer te houwen in uw geest:
een hart van vlees
waarin haast als vanzelf liefde bedding vindt,
een ziel die zich niet verliezen wil in lomp gelijk
maar geduldig wachten durft en hoopvol verder groeien.

Uw woorden rol ik voor mij uit
zoals een loper waarop de toekomst open ligt;
of als een haag van bomen
plant ik ze langs de weg die ik met U wil gaan.
Paul Begheyn s.j.

Broederlijk Delen – 40 dagen delen en herverdelen voor verandering

In de evangelielezing sloopt Jezus ‘heilige’ huisjes. Wat is er in onze maatschappij heilig? De economie is heilig, de ‘vrije markt’ is de nieuwe god. Daar tegenover staat
de boze Jezus en de tien geboden. God geeft ons tien woorden ten leven om de gemeenschap in stand te houden zoals ze bedoeld is. Ook voor ons, in eigen land en in gemeenschappen wereldwijd, in Congo, Bolivia en Israël/Palestina kunnen deze woorden de leidraad zijn voor een andere samenleving.

Eigen aardappelen beschermen
In de hoge Andes wordt een verscheidenheid aan gewassen geproduceerd. Maar vooral de aardappel tiert hier welig. Sommige gemeenschappen hebben bijna honderd verschillende aardappelrassen. De Boliviaanse bevolking eet heel veel aardappelen en deze zijn voor veel boeren hun enige bron van inkomsten. Maar de multinationals willen de eigendomsrechten van zoveel mogelijk soorten claimen en de monocultuur van één aardappelsoort promoten om zo meer winst te maken. Kleine boeren zijn hier de dupe van en weigeren te buigen voor die god van het grote geld.

“We hebben zoveel variëteiten dat we het soms zelf niet weten. Dit register zal nuttig zijn voor de toekomst. Zodat we onze eigen aardappelsoorten kunnen behouden en niet verplicht worden om ieder jaar pootgoed van een groot bedrijf te kopen. Onze eigen soorten zijn waardevol, we mogen deze niet verloren laten gaan. We kregen deze als erfenis van onze voorouders. Wereldwijd moeten boeren hun eigen soorten en rassen verdedigen zodat ze onafhankelijk blijven.”
(Wildo Quintana Campos uit de gemeenschap Chillavi)

Met de hulp van CENDA, een partnerorganisatie van Broederlijk Delen wil men de rijke variëteit van aardappelsoorten in Bolivia bewaren. CENDA ondersteunt de boeren door camera’s ter beschikking te stellen zodat ze alle stadia van de aardappelplant kunnen registreren. In een aktenboek worden alle registraties notarieel vastgelegd, met als doel de eigendomsrechten van deze aardappelsoorten in handen van de gemeenschap te houden. Zo krijgen kleine boeren hun zelfstandigheid terug. Ook de natuur is ermee gediend, want diversiteit is het sleutelwoord voor een duurzame toekomst.

Campagnefilm – Bolivia: zaden registreren als daad van verzet (klik hier)

Ook in onze huidige wereld hebben we dwarsdraden en dwarsliggers nodig. Zo wil Broederlijk Delen al tientallen jaren, tegen het welvaartsdenken in, tegen de neoliberale economie in, strijden voor een rechtvaardige wereld! We willen Broederlijk Delen graag steunen in haar strijd met onze financiële steun!

Collecteomslagen
In al onze kerken liggen er collecteomslagen van Broederlijk Delen voor wie een gift wil geven en zo wil delen met onze broer en zus uit het Zuiden. Je kan de envelop afgeven aan de parochieverantwoordelijken. We hopen op deze manier alsnog een mooie som te mogen doorstorten aan Broederlijk Delen.

Steun met een SMS

Bij de campagne hoort dit jaar een speciale SMS-actie. Stuur het woord ‘delen’ naar het nummer 4666 en doneer één euro aan Broederlijk Delen. DOEN!!!

Het huis van mijn vader
Weet je wat je doet als je boos bent
dan sla je van alles in mekaar
in het echt of in je gedachten
dan scheld je en schreeuw je
dan huil je van kwaadheid

Zo boos ben je niet vaak
maar toch…
soms als je iets heel onrechtvaardig vindt

voor jezelf of voor een ander
in je eigen huis, in je omgeving, in de wereld

En je hoopt dat het helpt
dat je boosheid niet voor niets is
dat het onrecht stopt
dat jij, dat die ander, dat jouw thuis, dat jouw omgeving, dat jouw wereld
weer worden als een huis van God
(Ina Koeman)

God gaf ons vandaag zijn huisreglement in tien Woorden. Door deze Woorden te beleven naar Jezus’ voorbeeld
krijgt God gestalte onder ons.
We beluisteren tot slot: Bach – Dies sind die heil’gen zehn Gebot BWV 678 – Smits | Nederlandse Bachvereniging
‘Dies sind die heil’gen zehn gebot’
die uns gab unser Herre Gott
durch Mosen, seinen diener treu,
hoch auf dem berge Sinai.
Kyrieleis.’

Philippe de Champaigne – Moses with the Ten Commandments

De Bijbelteksten zijn ontleend aan De Nieuwe Bijbelvertaling, © Nederlands Bijbelgenootschap 2004.
De tussenteksten werden ontleend aan: Dominicanen Schilde Bergen, Liturgiemap Broederlijk Delen.