Na een uitgestelde vlucht begon ons laatste traject op de Via Francigena niet zonder hindernissen. Maar zoals zo vaak op pelgrimstocht bleek ook dit een uitnodiging om los te laten en te vertrouwen. Dit keer was ik niet alleen op tocht, maar Rik Borremans, teamlid van onze PE, ging mee om de laatste loodjes te volbrengen.
Uiteindelijk kwamen we aan in Sutri, een middeleeuws stadje dat behoort tot het netwerk van de mooiste dorpen van Italië. Daar vonden we ons onderkomen: een eenvoudig maar warm huisje, met goede bedden, aangename kamers en zelfs een voetbad – een waar rustpunt voor vermoeide pelgrims. Nog diezelfde dag trokken we opnieuw op pad voor een etappe. Het werd een lange tocht, zodat we pas ’s avonds laat aankwamen. Met het licht van onze gsm’s zochten we onze weg in het donker – een beeld dat misschien wel symbool staat voor heel de pelgrimstocht: stappen zetten, ook wanneer het zicht beperkt is, vertrouwend dat de weg zich zal tonen.
De volgende ochtend namen we vroeg de bus naar Viterbo, ooit een residentiestad van pausen. Vandaag is het een charmante stad waar de geschiedenis nog tastbaar aanwezig is. Omdat het geen toeristisch hoogseizoen was, konden we in alle rust de kathedraal bezoeken en ook de preekstoel zien waar volgens de overlevering Thomas van Aquino nog tot de bevolking sprak. Het voelde als een moment van verbondenheid met de eeuwenlange traditie van geloof en verkondiging. Na wat zoeken vonden we opnieuw het juiste pad en trokken we verder, langs uitgestrekte hazelnootplantages en zilvergroene olijfgaarden, tot we aankwamen in Vetralla.
(Lees verder onder de foto)
Van daaruit namen we de trein naar Rome. Daar dienden we voorbereidingen te treffen voor ons bezoek aan de paus. Zo brachten we eerst een bezoek aan het Belgisch College, waar we hartelijk ontvangen werden met een maaltijd en een rondleiding. Daarna trokken we eropuit om onze tickets af te halen voor de audiëntie bij de paus. Dat liep niet meteen zoals gepland: onze tickets bleken onvindbaar en we kregen verkeerde exemplaren mee. De volgende ochtend moesten we dus opnieuw aanschuiven – en dat deden we, samen met een grote menigte die al vroeg op het Sint-Pietersplein verzameld was. Eenmaal voorzien van de juiste tickets konden we plaatsnemen vooraan bij het podium. Het wachten werd een bijzondere ervaring op zich: we ontmoetten mensen uit alle hoeken van de wereld – uit Indonesië, Mexico, de Verenigde Staten… Er was een Italiaanse chef-kok, vrouwen die speciaal voor de paus zijn lievelingscake hadden gebakken, en heel wat pasgehuwden in bruidskledij. Het was een bont en levendig geheel, een echte afspiegeling van de wereldkerk.
Ongeveer een half uur voor de audiëntie werden de pelgrims in verschillende talen welkom geheten – Chinees, Arabisch, en vele andere talen klonken over het plein, al ontbrak het Nederlands. Toen paus Leo uiteindelijk verscheen in de pausmobiel, ging er een golf van enthousiasme door de menigte. Smartphones gingen de lucht in, terwijl de paus – onder het waakzame oog van de beveiliging – tussen de rijen door reed. Regelmatig stopte hij om kinderen en zieken te zegenen. Zo kreeg iedereen, ook zonder speciale plaatsen, de kans om hem van dichtbij te zien.
Na deze ronde verscheen hij op het podium en sprak hij de aanwezigen toe. In het Italiaans gaf hij een korte catechese over het ‘Volk van God’, een centraal thema uit het Tweede Vaticaans Concilie. Daarna volgden vertalingen in verschillende talen en begroette hij telkens de pelgrims per taalgroep. Het was een waardig hoogtepunt van onze tocht, ook al moesten we ons programma hiervoor aanpassen en dit reeds op woensdag plannen. De Via Francigena bracht ons niet alleen naar Rome, maar ook dichter bij de wereldkerk, en – misschien wel het meest – bij de weg van vertrouwen waarop elke pelgrim wordt uitgenodigd te gaan. Na deze lange catechese en de vertalingen was het tijd voor de persoonlijke begroetingen. Eerst kwamen de groepen aan bod die met muziek de lange wachttijd hadden verzacht, evenals een pelgrimsgroep uit Italië onder leiding van hun bisschop. Voor de mensen in een rolstoel nam Paus Leo zichtbaar de tijd: hij stapte tussen de rijen, maakte contact, sprak en zegende.
Daarna was het aan de kleinere groepjes, waaronder wijzelf. Het verloop was bijna ritueel: stap voor stap schuif je naar voren, tot vlak voor het podium, en telkens een trap hoger. Op dat moment verdwijnen de smartphones – het wordt een echt, onverstoord moment van ontmoeting. Velen hadden een geschenk meegebracht: een inheems lederen handtas, een chocoladecake, een schilderij… Het was een hele verzameling. En tegelijk besef je: dit gebeurt elke woensdag opnieuw, wanneer de paus in Rome is. Wijzelf hadden niets tastbaars bij, enkel een handdruk en onze dankbaarheid. Toen Rik en ik bij de paus kwamen, stelden we ons kort voor en vertelden in het Italiaans en Engels dat we een lange pelgrimstocht hadden afgelegd vanaf Canterbury, en dat deze ontmoeting voor ons een passend slot vormde. De paus luisterde aandachtig en glimlachte vriendelijk en minzaam. Het was kort, eenvoudig, maar tegelijk bijzonder intens. Daarna maakten we plaats voor de volgende pelgrims. Na afloop verlieten we het podium en het plein. Van dit alles worden foto’s gemaakt die je nadien kan bestellen – een tastbare herinnering aan een uniek moment. Wij zochten eerst een rustig parkje op om iets te eten en het thuisfront te bellen. Even stilstaan bij wat we net beleefd hadden, deed deugd.
(Lees verder onder de foto)
We trokken verder, de Monte Mario op, om nog één keer een prachtig panoramisch zicht over de stad te krijgen. Van daaruit zetten we onze tocht verder richting La Storta. Opnieuw een etappe – want ook al hadden we Rome bereikt, de weg ging nog verder.
De volgende ochtend stonden we opnieuw vroeg in de Sint-Pietersbasiliek. Daar mochten we eucharistie vieren in de Clementina-kapel, vlak bij het graf van Petrus. Deze plaats, zo nauw verbonden met het begin van de Kerk, gaf een diepe betekenis aan onze viering. Met een Nederlands missaal in de hand en dicht bij elkaar dankten we voor de voorbije dagen en legden we onze intenties in Gods handen. Het was een ingetogen, maar zeer krachtig moment. Na de viering namen we het openbaar vervoer naar La Storta om opnieuw een etappe te stappen, dit keer naar Campagnano di Roma. De laatste etappe tussen Sutri en Campagnano legden we de dag nadien af. Zo bleef er nog een weekend over om de stad verder te verkennen.
Op zaterdag trokken we door Rome langs bekende plekken zoals de Piazza Navona, de Trevifontein en de Spaanse Trappen. Overal ontdekten we kerken, fonteinen, schilderijen en beeldhouwwerken – een overvloed aan schoonheid en geschiedenis. In de namiddag bezochten we een tentoonstelling van Gian Lorenzo Bernini, bijzonder boeiend om zijn werk zo van dichtbij te ervaren. We sloten de dag af in een klein, typisch Romeins restaurant, waar we genoten van een bord Romeinse keuken: cacio e pepe – eenvoudig, maar heerlijk.
De laatste dag brachten we rustiger door: nog wat inkopen, een misviering in Sutri en een wandeling langs de Etruskische resten van de stad. Daarna volgde een korte nacht en het vertrek naar de luchthaven van Fiumicino, voor de terugvlucht naar Zaventem. Het was een intense week – fysiek, maar vooral ook innerlijk. Een pelgrimstocht die niet alleen naar Rome leidde, maar ook naar verdieping, ontmoeting en dankbaarheid. Een ervaring die ongetwijfeld nog lang zal nazinderen. Het einde van een jarenlange tocht die ik iedereen kan aanbevelen.
